Xác định rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác trợ giúp pháp lý (TGPL) trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, ngay từ đầu năm, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Ninh Bình (Trung tâm) đã kịp thời tham mưu Lãnh đạo Sở Tư pháp trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 04/KH-UBND ngày 08/01/2025 về triển khai công tác TGPL năm 2026 trên địa bàn tỉnh Ninh Bình và 03 kế hoạch nhằm chỉ đạo triển khai công tác TGPL trên địa bàn tỉnh; đồng thời tham mưu Sở Tư pháp ban hành 02 kế hoạch, 06 báo cáo, tham gia góp ý đối với 11 dự thảo văn bản có liên quan đến công tác TGPL. Trên cơ sở các văn bản được ban hành, Trung tâm đã tổ chức quán triệt các quy định của pháp luật về TGPL, triển khai nhiệm vụ đến toàn thể viên chức và người lao động của Trung tâm; ban hành 03 kế hoạch để tổ chức thực hiện các hoạt động TGPL theo các chương trình, đề án. Công tác phối hợp giữa Trung tâm với các phòng chuyên môn thuộc Sở Tư pháp, UBND các xã, phường, các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan, tổ chức có liên quan được thực hiện chặt chẽ, linh hoạt, góp phần nâng cao hiệu quả triển khai các nhiệm vụ TGPL trên địa bàn tỉnh.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm đã phối hợp với UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh tổ chức 21 cuộc truyền thông về TGPL tại cơ sở cho gần 1.900 người tham dự; 06 cuộc truyền thông tại các trường Trung học cơ sở, Trung học phổ thông, Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên với hơn 6.000 học sinh tham gia; tổ chức 05 lớp tập huấn nghiệp vụ cho trên 400 đại biểu. Bên cạnh đó, Trung tâm đã thực hiện tư vấn pháp luật miễn phí cho gần 200 trường hợp và cấp phát hơn 40.000 tờ gấp pháp luật phục vụ công tác truyền thông, phổ biến về TGPL; tiến hành cấp phát 139 Bảng thông tin về TGPL tại các cơ quan tiến hành tố tụng và UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh. Trung tâm đẩy mạnh tuyên truyền qua Internet, website, Facebook, ứng dụng công nghệ AI (ChatGPT, CapCut, Vidu.com, TTSOpenAI.com...) trong xây dựng sản phẩm truyền thông pháp luật bằng video, góp phần đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền TGPL. Phối hợp với Báo và Phát thanh, truyền hình Ninh Bình, Thông tấn xã Việt Nam thực hiện nhiều bài viết, phóng sự truyền thông về công tác TGPL.

Bên cạnh công tác truyền thông, công tác tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, bào chữa, bảo vệ quyền và lợi hợp pháp cho người được TGPL cũng đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Trong 06 tháng đầu năm 2026, Trung tâm đã thực hiện 1.184 vụ việc TGPL trong tố tụng (gồm 703 vụ việc chuyển từ kỳ trước sang và 481 vụ việc thụ lý mới trong kỳ); hoàn thành 623 vụ việc trong đó có: 11 người có công với cách mạng; 06 người thuộc hộ nghèo; 14 người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo; 18 người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; 84 trẻ em; 483 người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng; 01 người cao tuổi có khó khăn về tài chính và 06 người khuyết tật có khó khăn về tài chính.

100% vụ việc tham gia tố tụng đều được thẩm định chất lượng và đánh giá hiệu quả theo đúng quy định của Bộ Tư pháp; kết quả cho thấy tất cả các vụ việc đều đạt chất lượng từ khá trở lên. Trong kỳ đánh giá từ ngày 01/01/2026 đến ngày 31/5/2026, Trung tâm có 299 vụ việc TGPL thành công hiệu quả đạt tỷ lệ 48% số vụ việc kết thúc, trong đó đạt tiêu chí 06: 260 vụ việc (chiếm 87%) và các tiêu chí khác: 39 vụ việc (chiếm 13%). Trong 06 tháng đầu năm 2026, Trung tâm không nhận được phản ánh, khiếu nại hoặc tố cáo liên quan đến người thực hiện TGPL, qua đó tiếp tục khẳng định chất lượng, hiệu quả hoạt động và uy tín của Trung tâm.

Ngoài các nhiệm vụ triển khai công tác TGPL, Trung tâm được Sở Tư pháp giao tham mưu giải quyết một số vụ việc khó khăn, vướng mắc tại UBND cấp xã, trong kỳ báo cáo Trung tâm đã tham mưu Sở Tư pháp cho ý kiến 09 vụ việc phức tạp liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng do UBND xã, phường xin ý kiến.

Có thể nói, trong 6 tháng đầu năm công tác TGPL tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Bộ Tư pháp, UBND tỉnh, Sở Tư pháp và sự phối hợp của UBND các xã, phường và các cơ quan, đơn vị có liên quan. Việc triển khai các hoạt động tập huấn, truyền thông về TGPL được thực hiện đồng bộ, bám sát quy định của pháp luật. Công tác phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng được thực hiện thường xuyên, chặt chẽ, kịp thời tiếp cận vụ việc từ giai đoạn đầu; công tác tiếp công dân, tư vấn pháp luật và TGPL được duy trì, đáp ứng nhu cầu của người dân. Bên cạnh các kết quả đạt được, công tác TGPL cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc như: Công tác truyền thông về TGPL chưa được triển khai sâu rộng, chưa bao quát hết được các đối tượng; công tác phối hợp tại một số địa phương và cơ quan tiến hành tố tụng chưa thực sự thường xuyên; số vụ việc TGPL trong lĩnh vực dân sự, hôn nhân gia đình, đất đai và hành chính còn hạn chế...

Để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác TGPL, trong 6 tháng cuối năm 2026, Trung tâm tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, Luật Tư pháp người chưa thành niên; tham mưu Sở Tư pháp trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi, bổ sung. Tăng cường hơn nữa công tác phối hợp, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ để nâng cao hiệu quả, chất lượng, số lượng vụ việc TGPL trong hoạt động tố tụng; triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ TGPL được giao tại Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035; tiếp tục triển khai công tác truyền thông về TGPL tại cơ sở, gắn với tuyên truyền, phổ biến và tư vấn pháp luật… góp phần đảm bảo quyền được tiếp cận dịch vụ TGPL, nâng cao nhận thức pháp luật và phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật tại địa phương./.

T.H